Σάββατο 12 Ιανουαρίου 2013

Vassilis Tzavaras – Enclosure


Tο όνομα του Βασίλη Τζαβάρα ίσως δεν είναι τόσο γνωστό σε όσους δεν άκουσαν τον πρώτο του προσωπικό δίσκο «Songs in  a room». Η δισκογραφική του παρουσία όμως τον βρίσκει σε συγκροτήματα ή project με  πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Οι «Ocassional Dream», ή αν προτιμάτε οι «Περιστασιακό Όνειρο», έδωσαν υπέροχα δείγματα δουλειάς, όπως και οι «Take The Money And Run» σε διαφορετικό ύφος, και σε ακόμα πιο διαφορετικό ύφος το «Project 37» και οι «4+1». Δε Θα αναφέρω περισσότερα για το καθένα από αυτά για έναν και μόνο λόγο: είναι τόσο ωραίες οι δουλειές αυτές που για το καθένα θα μπορούσα να αφιερώσω μια ξεχωριστή και αναλυτική ανάρτηση. Όσοι δεν έχετε ακούσει κάτι από αυτά καλό θα ήταν να σπεύσετε.


Εδώ όμως αναφερόμαστε στη πιο πρόσφατη προσωπική δουλειά του Βασίλη Τζαβάρα με τίτλο «Enclosure» που κυκλοφόρησε προς τα τέλη της προηγούμενης χρονιάς. Από το γεγονός πως κυκλοφόρησε από το DNA Label καταλαβαίνει κανείς πως ηχητικά κινείται σε δρόμους πολύ μακρινούς από το «Περιστασιακό Όνειρο» και τους «Take The Money And Run».  Ο ήχος εδώ είναι καθαρά πειραματικός. Ότι ακούγεται όμως στο δίσκο είναι αποτέλεσμα ενός και μόνο οργάνου: της κιθάρας. Ήχοι κιθάρας τροποποιημένοι με εκατοντάδες τρόπους και ένα μουσικό αποτέλεσμα υποβλητικό  τοποθετούν τον ακροατή στο μέσο μιας άναστρης νύχτας με ήχους και νότες να μπερδεύονται σε ένα τοπίο άγνωστο, μυστικό - που θα έλεγε και ο Σαββόπουλος.

Το cd, το οπoίο είναι μινιμαλιστικού σχεδιασμού – cardboard, χωρίζεται σε δύο μέρη, σαν βινύλιο: Το πρώτο μέρος, ή η πρώτη πλευρά, ονομάζεται “Boundaries” (Mε ενοχλούσε πάντα η παρουσία μόνο αγγλικών τίτλων σε ελληνικά, μη αγγλόφωνα cd). Αποτελείται από τέσσερα θέματα με μέσο όρο τα έξι λεπτά. Αυτή η ενότητα περιλαμβάνει αρχικές ηχογραφήσεις στο σπίτι, με το Digital recorder του Βασίλη Τζαβάρα οι οποίες στη συνέχεια επεξεργάστηκαν ηχητικά και προστέθηκαν και άλλα μέρη, εφέ και ήχοι, πάντα με αρχική πηγή την κιθάρα.

Στο δεύτερο μέρος που ονομάζεται «Thresholds» οι αρχικές ηχογραφήσεις έγιναν σε στούντιο όπως και η υπόλοιπη επεξεργασία. Και στις δυο περιπτώσεις όμως, και αυτός είναι ο παρονομαστής της ηχογράφησης, οι βασικές ιδέες είναι αυτοσχεδιασμοί και όχι συγκεκριμένα μουσικά θέματα που γράφηκαν σιγά-σιγά και νότα-νότα. Επίσης και στις δύο περιπτώσεις είναι σαν να μπαίνεις σε ένα διαφορετικό δωμάτιο, με άλλο μουσικό περιεχόμενο αλλά κυρίως όσον αφορά στον τρόπο εκπομπής του ήχου και λιγότερο στην γενικότερη πρόσληψή του. Στη γενικότερη, γιατί στο «Thresholds» υπάρχει μια λυρικότητα, ίσως και μια νοσταλγία, ενώ το πρώτο μέρος είναι πιο σκοτεινό, στοιχειωμένο. Τα δύο θέματα του δεύτερου μέρους εξ’ άλλου εξελίσσουν τη μουσικότητά τους σε μεγαλύτερη έκταση. Δύο δεκαπεντάλεπτα κομμάτια με πιο έντονο συναίσθημα, πιο εσωτερικά, χωρίς τις εντάσεις του πρώτου μέρους.


Αυτή η εικόνα με τα δωμάτια παραπέμπει πάντως στην λογική του «Songs in a room» για το οποίο ο ίδιος είχε πει: «Εδώ και μερικά χρόνια είχα την ιδέα του «music in a room» η οποία προέκυψε επειδή η μουσική που άκουγα, που έπαιζα και έγραφα εκείνη την εποχή γινόταν σε ένα ισόγειο δωμάτιο με πολλά παράθυρα. Το δωμάτιο αυτό ήταν σαν σκηνικό, άκουγα μουσική και οι περαστικοί έριχναν μια ματιά μέσα, άκουγαν κι αυτοί. Άλλες φορές χάζευα τους περαστικούς, χάζευα τη βροχή και πρόσεχα τους ήχους απ’ έξω. Έτσι λοιπόν ξεκίνησε το «music in a room», καταρχήν με μουσικές, με αυτοσχεδιασμούς, ακροάσεις, απόπειρες, πειραματισμούς και βέβαια επειδή συνυπήρχε η μουσική με το τραγούδι, πολύ σύντομα προέκυψε το «songs in a room».
Μετά μετακόμισα σε άλλο δωμάτιο όχι πια ισόγειο, χωρίς πολλά παράθυρα και μέσα σε αυτό ξεκίνησα να καταγράφω κάποια τραγούδια. Κάποιες διασκευές αρχικά, τις οποίες χρόνια δοκίμαζα ή στις οποίες μετά από χρόνια κατέληξα και κάποια δικά μου τραγούδια. Το δικό μου δωμάτιο χωράει συνήθως νυχτερινά ή ακόμα και μεταμεσονύκτια τραγούδια, χαμηλόφωνα, για να μην ενοχλήσω τους γείτονες, τους δίπλα. Και νομίζω ότι όλη αυτή η ατμόσφαιρα οδήγησε στην ιδέα αυτού του δίσκου. Ήθελα να μεταφέρω όσο το δυνατόν πιο πιστά αυτή την αίσθηση κι έτσι ξεκίνησα μια μοναχική διαδικασία με δοκιμές, αλλά σιγά-σιγά νομίζω προέκυψε ο βασικός κορμός αυτού του δίσκου.
Μετά από λίγο προέκυψε ανάγκη να φύγω από αυτό το δωμάτιο και να πάω σε ένα άλλο, σε ένα στούντιο».
(Συνέντευξη στην Έφη Αγραφιώτη στο
tar στο οποίο και ο ίδιος είναι συνεργάτης).
  

Ο Βασίλης Τζαβάρας έδωσε μια ακόμα πλευρά της προσωπικότητάς του. Από τις μελωδίες στους ήχους, από τα τραγούδια στη μουσική χωρίς στίχο, από τον αυτοσχεδιασμό με άλλους στον αυτοσχεδιασμό με τον εαυτό του και την κιθάρα του. Ο πειραματικός ήχος του είναι γι’ αυτούς που ψάχνουν κάτι περισσότερο, κάτι που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα και απευθύνεται σε πιο ανοιχτούς ακροατές. Το βασικό όμως είναι πως το αποτέλεσμα έχει σαφώς μουσικό ενδιαφέρον και λόγω του τρόπου καταγραφής και επεξεργασίας αλλά φυσικά και λόγω της τελικής ακρόασης.

Ειρήσθω εν παρόδω, κυκλοφόρησε και η συνεργασία του με τον Μιχάλη Νιβολιανίτη στο cd «Apousia».

Σάββατο 5 Ιανουαρίου 2013

Momo Trio – No Vacancy


Τους  Momo trio μου τους σύστησε ο Βαγγέλης Στεφανόπουλος όταν μετά από μια εμφάνισή του στη Θεσσαλονίκη πιάσαμε την κουβέντα για την ελληνική  jazz σκηνή. Ο δίσκος  είχε πολύ πρόσφατα κυκλοφορήσει αλλά έστω κι έτσι, περιέργως δεν είχε πέσει στην αντίληψή μου αν και πρόκειται για κυκλοφορία αποκλειστικά σε βινύλιο.


Το trio αποτελούν οι Γιώργος Δούσης στο πιάνο, ο Νίκος Κασσαβέτης στα ντραμς και ο Παρασκευάς Κίτσος στο ακουστικό μπάσο: τρεις πολύ καλοί μουσικοί με έντονη παρουσία σε διάφορες μουσικές σκηνές και συναυλίες και μάλιστα σε «γνωστά ονόματα», εντός και εκτός Ελλάδας.  Αρχίζω με το πρώτο βασικό χαρακτηριστικό που μου άρεσε και είναι προφανώς η κυκλοφορία της δουλειάς τους σε βινύλιο, με κωδικό όμως για όσους αγοράσουν το δίσκο ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να βρίσκεται και σε ψηφιακή μορφή. Ένα συγκρότημα που ασχολείται με τον αναλογικό ήχο, εκτός του ότι άμεσα με προδιαθέτει θετικά, δείχνει και το ενδιαφέρον του για την καλή ποιότητα του ήχου της μουσικής του, πέρα από το λογικό και προφανές ενδιαφέρον που έχουν για τη δική τους μουσική δημιουργία τα μέλη του. 

Ανοίγοντας το μινιμαλιστικής αισθητικής εξώφυλλο και βάζοντας τον δίσκο στο πικάπ έρχεσαι σε επαφή πρώτα απ’ όλα με μια πολύ καλή ηχογράφηση. Ως εδώ καλά όλα, αλλά αυτό που ενδιαφέρει κυρίως είναι η ίδια η μουσική και τα κομμάτια του δίσκου. Ευτυχώς η ευχάριστη εικόνα δε σταματά όταν αρχίζει ο ήχος. 

Πολύ καλά δεμένοι, φρέσκος ήχος  και με ενδιαφέρουσες, δικές τους συνθέσεις, οι Momo trio έχουν ηχογραφήσει εννιά κομμάτια που σε κρατούν από την αρχή ως το τέλος. Για να είμαι ειλικρινής, συνήθως γράφω ακούγοντας, αλλά εδώ με τραβάει περισσότερο το άκουσμα από το γράψιμο και είναι νομίζω ενδεικτικό της καλής δουλειάς.


Ο δίσκος ξεκινάει με το “Assunta Spina”, κάλλιστα θα μπορούσε να είναι μουσικό θέμα κάποιας ταινίας, είναι ένα κομμάτι με πολλές εικόνες και συχνά ο δίσκος δίνει την αίσθηση κινηματογραφικής μουσικής. Το γεγονός ότι μόνο τρiα όργανα ακούγονται δεν επηρεάζει καθόλου καθώς αντισταθμίζεται και από την ικανότητα των μουσικών αλλά και από το ενδιαφέρον των συνθέσεων που «ρέουν» αβίαστα. Το χαρακτηριστικό θέμα του “Border Line” και η εξέλιξη του δίνει την αίσθηση περιγραφής καταδίωξης ενώ τα πράγματα ηρεμούν , τουλάχιστον στην αρχή, στο “Camper Van” με τα όμορφα πιανιστικά μέρη. Το “Lesson Seven”  δίνει στην αρχή την εντύπωση πως θα ακολουθήσει μια μπαλάντα ωστόσο πρόκειται για ένα όμορφο ρυθμικό κομμάτι. Μπαλάντα ιδιαίτερη είναι το κλείσιμο της πρώτης πλευράς, το “Little Song”, με γλυκιά μελωδική γραμμή στο πιάνο, ένα σταθερό, ρυθμικό, μινιμαλιστικό σχήμα με δυο νότες στο μπάσο και διακριτικά κρουστά, από τις καλές στιγμές του δίσκου, παρά τη θέση που έχει στο τέλος της πλευράς.

Με τον καλύτερο τρόπο ανοίγει η δεύτερη πλευρά. Το “Oriental Dream”  δεν έχει ανατολίτικα στοιχεία ώστε να… κακοχαρακτηρίσουμε το trio. Είναι από τις καλύτερες συνθέσεις του “No vacancy”, έντονα ρυθμικό και από το πρώτο άκουσμα σε τραβάει, και με το θέμα του αλλά και με τον εξαιρετικό τρόπο που το παρουσιάζουν οι μουσικοί. Είναι από τα σημεία του δίσκου στα οποία είναι πολύ έκδηλη η μουσική αξία των μελών του trio. Τα “Out Of Sight”, “Rain On My Window” και  “Toin Coss” κινούνται σε γενικές γραμμές  στο ίδιο επίπεδο ενδιαφέροντος από τον ακροατή.


Το “No Vacancy” είναι ένας δίσκος με χαρακτηριστικό τις πολύ ωραίες μελωδικές γραμμές στα δυο όργανα, μπάσο και πιάνο και τον ταιριαστό τρόπο που συνδυάζονται με τα κρουστά. Κάθε ένα από τα τρία όργανα στέκεται και μόνο του και ο συνδυασμός τους είναι απόλυτα επιτυχημένος. Δεν προσπάθησαν – και καλά έκαναν – να κινηθούν στο γνωστό ύφος των περισσότερων trio αλλά είναι φανερό πως τους ενδιαφέρει κάτι πιο πέρα από τα jazz standards ή τον κλασικό κύκλο θέματος και αυτοσχεδιασμών γι’ αυτό και ο δίσκος τους αντανακλά αυτή τη διάθεση.