Τρίτη 12 Φεβρουαρίου 2013

Iernis – Beyond A Far-Οff Shore



Το συγκρότημα  iernis  το θυμάμαι σαν όνομα εδώ και αρκετό καιρό, έβλεπα τις αφίσες για εμφανίσεις και πάντα τύχαιναν λίγο πριν κατεβώ στην Αθήνα ή λίγο μετά. Τους θυμόμουν λόγω του ενδιαφέροντός μου για οτιδήποτε σχετίζεται με την Ιρλανδία αλλά και γιατί στα μέλη του συγκροτήματος έβλεπα το όνομα του Μανώλη Γαλιάτσου.  Πρόκειται περί συνωνυμίας. Τα αδέρφια Γιώργος και Μανώλης Γαλιάτσος μετά την επιστροφή τους από την Μελβούρνη ασχολήθηκαν πολύ με την κέλτικη μουσική, αλλάζοντας το ύφος της μουσικής που έπαιζαν ως τότε στην Αυστραλία αλλά και στην Ελλάδα (παραδοσιακά και ρεμπέτικα) με την Απόδημη κομπανία, μουσικές που έχουν αποτυπωθεί και δισκογραφικά.

Η Κέλτικη μουσική είναι αγαπητή σε πολλούς Έλληνες. Αυτό είναι πολύ έκδηλο στις εκδηλώσεις για τη γιορτή του Αγίου Πατρικίου (Εθνική γιορτή στην Ιρλανδία) που παρακολουθώ στη Θεσσαλονίκη εδώ και πολλά χρόνια. Ίσως οφείλεται στους ζωηρούς χορευτικούς ρυθμούς που προκαλούν κέφι και τάση για χορό και στους αμύητους. Σε κάθε περίπτωση υπάρχει ενδιαφέρον από τον κόσμο και σιγά-σιγά κάνουν την εμφάνισή τους συγκροτήματα που παίζουν τη μουσική αυτή.


Οι iernis (αρχαιοελληνική ονομασία της Ιρλανδίας) εκτός από την σχετική πρωτοπορία έχουν πολλά θετικά στοιχεία. Διασαφηνίζω κατ’ αρχήν πως παίζουν Κέλτικα και όχι μόνο Ιρλανδέζικα, παρά το όνομα, συνεπώς τα τραγούδια και τα οργανικά του δίσκου προέρχονται από όλη σχεδόν την γνωστή περιοχή με Κέλτικη παράδοση. Πρώτο και βασικό θετικό χαρακτηριστικό είναι η επιλογή των κομματιών. Σε αντίθεση με αυτό που περίμενα, διαπίστωσα πως, ευτυχώς, δεν έγινε επιλογή γνωστών κομματιών που μπορεί να βρει ο καθένας στις αμέτρητες συλλογές με Κέλτικη μουσική που κυκλοφορούν. Επίσης δεν είναι κομμάτια με κέντρο βάρους τη χαρά της μπύρας και του ουίσκυ ούτε κομμάτια σαν playlist Ιρλανδικού πάρτι. Η εντύπωση που σχημάτισα είναι πως υπάρχει ειλικρινές ενδιαφέρον για την συγκεκριμένη παράδοση και πριν την τελική επιλογή προϋπήρξε έρευνα και μελέτη.

Τα μέλη του συγκροτήματος που πήραν μέρος στις ηχογραφήσεις – υπήρξαν πολλές αλλαγές στη σύνθεση στο πέρασμα του χρόνου – καλύπτουν με το παραπάνω τα ηχοχρώματα των Κέλτικων τραγουδιών χρησιμοποιώντας τα ανάλογα μουσικά όργανα: Ιρλανδικό μπουζούκι (χωρίς το κοίλο μέρος του δηλαδή), μαντολίνο, μπάντζο, κιθάρες, φλογέρες, φλάουτα, dulcimer και φυσικά uillean pipes, η Ιρλανδική εκδοχή της γκάιντας, ένα πραγματικά δύσκολο όργανο στο οποίο η παροχή του αέρα γίνεται με την σταθερή κίνηση του αγκώνα. Ο Scott Mavroudis είναι ένας πολύ καλός παίκτης και από τα πλεόν δυνατά χαρτιά της ηχογράφησης. Ιδιαίτερη εντύπωση πρέπει να πω πως μου έκανε η Χρυσούλα Κεχαγιόγλου. Την τραγουδίστρια γνώριζα από τελείως διαφορετικές ερμηνείες σε αρκετούς δίσκους, χαρακτηριστικά αναφέρω τις πολύ καλές συνεργασίες με τον Φίλιππο Περιστέρη και τον Θοδωρή Ξυδιά. Δεν ξέρω αν το γεγονός πως γεννήθηκε στον Καναδά της έδωσε κάποια ακούσματα. Είναι εντυπωσιακό όμως πως μια Ελληνίδα τραγουδίστρια μεταφέρει με εξαιρετικό τρόπο μια πιστή ερμηνεία. Τα Κέλτικα, όπως και κάθε παραδοσιακή μουσική, εμπεριέχουν μια ολόκληρη παράδοση και φιλοσοφία ως αποτυπώσεις δεκάδων γενεών. Η απόδοση τους από έναν άνθρωπο που δεν κουβαλά αυτήν την παράδοση είναι αξιοθαύμαστη, έστω και στην μικρή συμμετοχή της στο δίσκο. 


Τόσο ο Γιώργος και Μανώλης Γαλιάτσος όσο και ο Κώστας Ξυδάκης, οι βασικοί των iernis, με σεβασμό στο υλικό και καλή χρήση των πολλών οργάνων που παίζει ο καθένας διαμορφώνουν μια συγκροτημένη Κέλτικη ατμόσφαιρα. Ξαναλέω πόσο εκτιμώ ιδιαίτερα πως αυτός ήταν ο στόχος τους, είναι φανερό, το Κέλτικο συναίσθημα και η παρουσίαση της πλούσιας παράδοσης με τις πολλές εκφάνσεις. Η επαφή με άλλους πολιτισμούς εξ’ άλλου, και μάλιστα όχι στην εγγύτητα της Ελλάδας, δείχνει τη σημασία της μουσικής και τις σπουδαίες γέφυρες πολιτισμού που δημιουργεί. 

Τα κομμάτια του δίσκου είναι τα περισσότερα παραδοσιακά αλλά δεν λείπουν και οι πιο πρόσφατες συνθέσεις. Απρόσμενη στιγμή του δίσκου ένας ζωναράδικος ο οποίος με τον ήχο της Ιρλανδικής γκάιντας δένει εξαιρετικά με τη συνάφεια των υπόλοιπων 14 tracks της χορταστικής ηχογράφησης. 


Χάρηκα πολύ για τη δουλειά αυτή.  Ωραία κομμάτια, πολύ καλές εκτελέσεις αλλά και το συναίσθημα αυτό πως και άλλοι μοιράζονται τις δικές σου σκέψεις και αισθήματα για το θαυμάσιο αυτό κομμάτι γης που ονομάζεται Ιρλανδία (πιο συγκεκριμένα) και για την Κέλτικη μουσική ευρύτερα.

Δευτέρα 28 Ιανουαρίου 2013

Γιώργος Καγιαλίκος – Εννέα Κρυμμένα Τραγούδια



Μια παρουσίαση που θα έπρεπε να είχε γίνει αρκετό καιρό πριν καθώς ο δίσκος κυκλοφόρησε εδώ και έναν περίπου χρόνο και τα τραγούδια που περιέχει ακούγονται συχνά στις εκπομπές μου, στο ραδιόφωνο.

Και πώς να μην έχει ενδιαφέρον ο δίσκος όταν ήδη από τα πρώτα πράγματα που προσέχεις, αφού διαβάσεις τους στίχους είναι ένα σημείωμα του Νίκου Κυπουργού του οποίου η γνώμη έχει δεδομένη βαρύτητα. Λέει λοιπόν: «Έρχεται και μου φέρνει τα τραγούδια του ένας ευγενής νέος που μοιάζει περισσότερο μπασκετμπολίστας παρά μουσικός, κι όμως, με το πρώτο τραγούδι του, σκέφτομαι, να κάτι που χαίρομαι να το ακούω και που αξίζει να βρεθεί τρόπος να το χαρούν κι άλλοι».


Ξεκίνησα με την περιγραφή αυτή γιατί είναι ακριβής, τόσο για την ευγένεια όσο και για το ύψος! Το σημαντικότερο όμως είναι η ακρίβεια στο γεγονός της ευχάριστης ακρόασης η οποία στην περίπτωση του Νίκου Κυπουργού δρομολόγησε και το δίσκο.

Για τις μουσικές σπουδές του και ότι έχει σχέση με τον Γιώργο Καγιαλίκο μπορεί να πληροφορηθεί κανείς από την ιστοσελίδα του: www.kagialikos.gr .

 

Εννέα κρυμμένα τραγούδια λοιπόν ή πιο σωστά πρώην κρυμμένα και που ευτυχώς έχασαν την κρυψώνα τους βρίσκοντας την οδό της δημοσιοποίησης. Πρόκειται για μια σαφώς λυρική δουλειά, με όμορφες μελωδίες και διακριτική ενορχήστρωση με βιολί, φλάουτο, τσέλο, όμποε, σαξόφωνο, κοντραμπάσο. Τραγούδια μιας έκδηλης ευαισθησίας που τραγουδάει προσεκτικά ο ίδιος και ένα ερμηνεύει με τον δικό της, χαρακτηριστικό τρόπο η Έλλη Πασπαλά.

 «Πεφταστέρι», «Σε κλέβει ο άνεμος», «Ένα πρωί», «Νύχτα μου», πολύ όμορφα τραγούδια, χαμηλών τόνων (μεταφορικά) και σε στίχους ευτυχώς ταιριαστούς και ανάλογου επιπέδου από τον ίδιο, τον Νεόφυτο Δάνο και τον Γιώργο Σκόκα. Το τραγούδι με τη φωνή της Έλλης Πασπαλά «Ωκεανός» δίνει με την ομορφιά και των δύο ένα επιπλέον ελκυστικό ηχόχρωμα στο δίσκο.
Ο δίσκος κλείνει με ένα τρυφερό νανούρισμα που διατηρεί το ενδιαφέρον και στιχουργικά και ακουστικά, ενώ στο κλείσιμο του ίδιου του κομματιού υπάρχει ένα «θέμα για βιολί και πιάνο» που αφήνει τις καλύτερες εντυπώσεις για το τέλος, δίχως λόγο και επικεντρώνοντας στη μελωδία.


Το εξώφυλλο του δίσκου φιλοτέχνησε για το δίσκο ο Karolis Dedura.

Με δύο κουβέντες, δίσκος που αξίζει την προσοχή του κοινού που ψάχνει καλά τραγούδια.

*Στην ιστοσελίδα του Γιώργου Καγιαλίκου μπορεί να ακούσει κανείς και νέα τραγούδια του σε ποίηση Νικηφόρου Βρεττάκου, πριν αυτά κυκλοφορήσουν και σε ψηφιακό δίσκο.

Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013

Παρασκευάς Καρασούλος – Τρείς Τελείες



Η συλλογή στίχων του Παρασκευά Καρασούλου με τίτλο «Τρεις τελείες» κυκλοφόρησε πρόσφατα από την εταιρεία «Μικρή Άρκτος». Επειδή συνήθως, και όχι αδίκως, έχουμε πολλά δυσάρεστα να πούμε για τις εταιρείες, καλό είναι η αντικειμενικότητά μας να μην είναι φειδωλή στην έκφραση όταν πρόκειται να αποδώσει τα του Καίσαρος τω Καίσαρι. Και αυτό γιατί, στις μόλις είκοσι  μουσικές κυκλοφορίες που έχει στο ενεργητικό της η Μικρή Άρκτος – οφειλόμενη και σε μια μεγάλη περίοδο ανάπαυλας -  έχει δώσει εξαιρετικές δουλειές, μουσικά, έχει αναδείξει νέα ταλέντα με τις «ακροάσεις της Μικρής Άρκτου» και τελευταία, με την συνεργασία με την Ecm, φέρνει στην Ελλάδα κάθε δίσκο της αξιολογότατης αυτής εταιρείας. Αυτό όπως που έχει καταφέρει η Μικρή Άρκτος περισσότερο απ’ όλα είναι να είσαι βέβαιος σχεδόν από την αισθητική του εξωφύλλου και όλου του cd ότι είναι δική της κυκλοφορία. Από το ιστορικό πλέον «Μικρή Πατρίδα», ιστορικό και για τη μουσική αλλά και για την τόσο ιδιαίτερη συσκευασία και του δίσκου και του cd, μέχρι το πιο πρόσφατο, πέρα από του Καρασούλου, την υπέροχη επανέκδοση του δίσκου του Νίκου Κυπουργού «Τα μυστικά του κήπου» όλες οι κυκλοφορίες της είναι καλλιτεχνικές προτάσεις του πλέον υψηλού επιπέδου. Πρέπει να αναγνωρίσουμε πως η Μικρή Άρκτος δεν έκανε ποτέ εκπτώσεις ποιότητας.


Σε ανάλογο επίπεδο κινείται και αυτή η κυκλοφορία με τις συνεργασίες του Παρασκευά Καρασούλου τα τελευταία εικοσιπέντε χρόνια που βρίσκεται στην δισκογραφία, αρχής γενομένης από το 1987. Τριπλό cd συνεπώς με τραγούδια που σφράγισαν το μουσικό τοπίο των ετών αυτών, που πολλοί πιθανόν να μην γνωρίζουν ότι ανήκουν στιχουργικά στον Καρασούλο, κάτι που δυστυχώς συμβαίνει συχνά με στιχουργούς. Συνθέτες όπως ο Γιώργος Ανδρέου, ο Θοδωρής Οικονόμου, ο Στέφανος Κορκολής, ο Νίκος Κυπουργός, ο Θέμης Καραμουρατίδης, ο Δημήτρης Μαραμής και άλλοι, δίνουν το παρών μαζί με εξέχοντες τραγουδιστές όπως η Μαρία Δημητριάδη, ο Παντελής Θεοχαρίδης, η Δήμητρα Γαλάνη, Ο Μάριος Φραγκούλης, ο Γιώργος Νταλάρας, η Μόρφω Τσαϊρέλη κ.α.

Οι στίχοι του Καρασούλου διαπνέονται σαφώς από ένα έντονο ποιητικό υπόβαθρο, κάτι που ίσως εξηγεί και τις πολύ όμορφες μελοποιήσεις που έχουν οι στίχοι του. Με την πρώτη ματιά εντύπωση προκαλεί η απουσία ενός από τα πιο όμορφα τραγούδια που έχει γράψει, το «Μαγικό βουνό», σε μουσική του Θύμιου Παπαδόπουλου. Πιθανόν να είναι θέμα δικαιωμάτων. Κατά τα άλλα, στα 45 τραγούδια του βιβλίου-cd, το οποίο περιλαμβάνει και όλους τους στίχους των τραγουδιών αυτών, θα βρει κανείς και θα διαβάσει, καταθέσεις ψυχής και περιγραφές συναισθημάτων εκφρασμένα με έναν απέριττο, λιτό αλλά ουσιώδη τρόπο. Στίχοι γραφή προσωπική στη «Ζωή με το κομμάτι», στη «Φιλήσυχη ζωή»,  στην «Παλίρροια», στο «Τον εαυτό του παιδί», στο γλυκό «Τέτοια παράξενη ομορφιά». 
Ξεχωριστά θέλω να αναφέρω την «Προσευχή της βάρκας», ειδικά σε αυτήν την πολιτική περίοδο. Μια πολύ συγκινητική ποιητική καταγραφή αισθημάτων με αφορμή ένα γεγονός από τα πολλά που συμβαίνουν δυστυχώς και άλλοτε έρχονται στο φως και άλλοτε όχι: «σαπιοκάραβο δουλεμπόρου βυθίστηκε αύτανδρο ανοιχτά της Μυκόνου» διαβάζουμε δίπλα στους στίχους του τραγουδιού.
 Ξεχωριστά όμως θα αναφέρω και το «Ερωτικό». Είναι ένα τραγούδι που πιστεύω πως κινείται στα επίπεδα του «Μεγάλου Ερωτικού», αν και σαφώς πολύ διαφορετικό. Εξαιρετικοί ερωτικοί στίχοι, ο Γιώργος Ανδρέου γράφει καταπληκτική μουσική με απροσδόκητες αρμονίες και πτώσεις και, επιστέγασμα,  ο Παντελής Θεοχαρίδης ερμηνεύει με ανεπανάληπτο τρόπο ένα από τα καλύτερα τραγούδια της καριέρας του και ένα από τα πιο ερωτικά τραγούδια όλων των εποχών.


Ο δίσκος εντέλει έχει ενδιαφέρον πολλαπλό. Αποτελεί πρώτιστα μια αποτύπωση της δισκογραφικής παρουσίας του Παρασκευά Καρασούλου. Είναι επίσης μια πολύ όμορφη συλλογή τραγουδιών που εκτός από best of του ιδίου είναι best of γενικότερα, αφού είναι τραγούδια τα οποία έκαναν - και κάνουν -  τη δική τους επιτυχημένη διαδρομή. Δεν είναι, με άλλα λόγια, τραγούδια που χαρακτηρίζονται από ωραίο λόγο και αυτό είναι όλο· ευτυχώς “έτυχαν” γενικότερης αναγνώρισης συνιστώντας συνεπώς ένα σύνολο από πολύ ακουσμένα και αγαπημένα τραγούδια. Τέλος, το βιβλίο-cd περιέχει τρία θαυμάσια έργα του Ανδρέα Γεωργιάδη, ένα από τα οποία κοσμεί το εξώφυλλο. 

Αλλά γιατί «Τρεις τελείες»; Τρείς τελείες –εμμονές, όπως γράφει ο ίδιος στο εισαγωγικό σημείωμα. Τρία cd, τρεις ενότητες (χρόνος, τρόπος και πρόσωπο για τα ίχνη της προσωπικής ταυτότητας του Παρασκευά Καρασούλου). “Είναι στην πραγματικότητα οι τρεις κυρίαρχες  «δημιουργικές εμμονές» του στιχουργού που λειτούργησαν ως άξονες έμπνευσης και δημιουργίας του στην πορεία των είκοσι πέντε αυτών χρόνων”.



         Χέρσα λιβάδια, οι λεωφόροι που περνάς
         κι οι ουρανοξύστες, ανεμόμυλοι που τρίζουν
         τις πανοπλίες των εχθρών σου μην κοιτάς
         μόνο το φόβο τους στα μάτια που γυαλίζουν.